- وزوز گوش همراه با کم‌شنوایی؛ چه زمانی سمعک می‌تواند کمک‌کننده باشد؟
- وزوز گوش و کم‌شنوایی در بسیاری از افراد همزمان دیده می‌شوند و همین هم‌زمانی می‌تواند باعث شود صدای زنگ، سوت یا همهمه داخل گوش بیشتر جلب توجه کند. وقتی بخشی از صداهای محیط به‌دلیل افت شنوایی کمتر دریافت می‌شوند، وزوز ممکن است در سکوت یا محیط‌های آرام برجسته‌تر احساس شود. در این شرایط، سمعک می‌تواند برای بعضی بیماران علاوه بر بهبود شنیدن، به کاهش میزان توجه به وزوز کمک کند؛ اما قبل از انتخاب دستگاه باید نوع کم‌شنوایی و ویژگی‌های وزوز به‌درستی ارزیابی شوند.
- وزوز گوش و کم‌شنوایی؛ چرا اغلب با هم دیده می‌شوند؟
- بین وزوز و کاهش شنوایی ارتباط قابل‌توجهی وجود دارد. افزایش سن، قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صدای بلند و برخی مشکلات سیستم شنوایی می‌توانند هم باعث افت شنوایی و هم ایجاد یا تشدید وزوز شوند. البته هر فرد کم‌شنوا الزاماً وزوز ندارد و هر وزوزی نیز به معنی وجود کم‌شنوایی نیست. NIDCD کاهش شنوایی را یکی از شرایطی می‌داند که ارتباط نزدیکی با وزوز دارد، به‌ویژه زمانی که آسیب ناشی از افزایش سن یا صدای زیاد مطرح باشد. این ارتباط اهمیت زیادی دارد، زیرا در فردی که هر دو مشکل را همزمان تجربه می‌کند، درمان صرف یکی از علائم ممکن است کافی نباشد. ابتدا باید مشخص شود کاهش شنوایی در چه فرکانس‌هایی وجود دارد و آیا شدت آن به اندازه‌ای است که بر مکالمه و فعالیت‌های روزمره تأثیر بگذارد.
- کم‌شنوایی چگونه وزوز را محسوس‌تر می‌کند؟
- گوش و مغز در طول روز به‌طور مداوم اطلاعات صوتی محیط را دریافت می‌کنند. وقتی به دلیل کم‌شنوایی بخشی از این ورودی کاهش پیدا می‌کند، صداهای خارجی ضعیف‌تر می‌شوند و در نتیجه وزوز ممکن است نسبت به محیط اطراف برجسته‌تر احساس شود. به همین دلیل بسیاری از افراد می‌گویند وزوز آن‌ها شب‌ها یا در اتاق ساکت بیشتر جلب توجه می‌کند. یکی از پایه‌های صوت‌درمانی نیز استفاده از صدای خارجی برای کاهش برجستگی وزوز است. این صدا قرار نیست همیشه وزوز را کاملاً بپوشاند؛ گاهی فقط کاهش تفاوت میان صدای داخلی و محیط می‌تواند توجه فرد را از وزوز دورتر کند.
- نشانه‌های همراهی وزوز با کاهش شنوایی
- اگر فرد علاوه بر وزوز مرتب از دیگران می‌خواهد حرف خود را تکرار کنند، صدای تلویزیون را بالاتر می‌برد، در محیط شلوغ متوجه مکالمات نمی‌شود یا احساس می‌کند بعضی صداها را می‌شنود اما کلمات را واضح درک نمی‌کند، احتمال وجود افت شنوایی مطرح می‌شود. این نشانه‌ها به‌ویژه زمانی اهمیت دارند که به‌تدریج ایجاد شده باشند. وزوز ممکن است در یک گوش، هر دو گوش یا حتی به شکل صدایی داخل سر احساس شود. اطلاعاتی مانند محل وزوز، زمان شروع، مداوم یا مقطعی بودن، سابقه مواجهه با صدای بلند و همراهی آن با مشکلات تعادل نیز در ارزیابی اهمیت دارند.
- وزوز یک‌طرفه و دوطرفه؛ تفاوتی که باید جدی گرفته شود
- دوطرفه بودن وزوز به‌تنهایی مشخص نمی‌کند علت چیست، اما وزوز مداوم یک‌طرفه یا همراهی آن با تفاوت واضح شنوایی میان دو گوش نیاز به توجه بیشتری دارد. در ارزیابی تخصصی معمولاً وضعیت هر گوش به‌صورت جداگانه بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا الگوی کم‌شنوایی متقارن است یا خیر. ASHA نیز در شرح حال وزوز بر بررسی مواردی مانند یک‌طرفه بودن، ضربان‌دار بودن، مشکلات تعادل و کم‌شنوایی همراه تأکید می‌کند؛ زیرا بعضی از این الگوها ممکن است نیاز به ارزیابی پزشکی بیشتری داشته باشند.
- شنوایی‌سنجی؛ نقطه شروع تصمیم‌گیری
- پیش از اینکه مشخص شود سمعک می‌تواند به فرد کمک کند یا خیر، باید وضعیت واقعی شنوایی معلوم شود. ارزیابی شنوایی می‌تواند آستانه شنیدن صداها در فرکانس‌های مختلف، تفاوت میان دو گوش و میزان درک گفتار را مشخص کند. ASHA ارزیابی شنوایی را بخش مهم تشخیص افت شنوایی همراه با وزوز می‌داند. برای افرادی که همزمان کاهش شنوایی، وزوز یا دشواری در تشخیص گفتار دارند، مراجعه برای شنوایی سنجی در شیراز می‌تواند مشخص کند افت شنوایی در چه محدوده‌ای قرار دارد و آیا تقویت صوتی در برنامه مدیریت علائم جایگاهی دارد یا خیر.
- چه زمانی وزوز همراه با کم‌شنوایی نیاز به بررسی بیشتری دارد؟
- هر وزوزی مستقیماً به مرحله تجویز سمعک نمی‌رسد. اگر کاهش شنوایی به‌طور ناگهانی طی چند روز ایجاد شده باشد، NICE توصیه می‌کند بیمار سریعاً برای ارزیابی تخصصی ارجاع شود. همچنین وزوز ضربان‌دار، تفاوت قابل‌توجه میان دو گوش، مشکلات تعادل یا برخی علائم همراه ممکن است نیازمند بررسی‌های پزشکی تکمیلی باشند. به همین دلیل اگر وزوز و کم‌شنوایی ناگهان ظاهر شده‌اند، بهتر است اولویت با پیدا کردن علت باشد. سمعک در چنین شرایطی نباید جای ارزیابی علت زمینه‌ای را بگیرد و تصمیم درباره آن معمولاً بعد از مشخص شدن وضعیت گوش انجام می‌شود.
- سمعک چه نقشی در وزوز همراه با کم‌شنوایی دارد؟
- در فردی که کم‌شنوایی قابل‌توجهی همراه با وزوز دارد، سمعک برای وزوز گوش می‌تواند دو هدف را همزمان دنبال کند: بهبود دسترسی به صدای محیط و کاهش برجستگی وزوز. سمعک با تقویت صداهایی که فرد به دلیل افت شنوایی از دست داده است، محیط صوتی غنی‌تری ایجاد می‌کند و ممکن است در نتیجه صدای وزوز کمتر مورد توجه قرار گیرد. NIDCD سمعک را یکی از گزینه‌های اصلی برای بیمارانی معرفی می‌کند که وزوز آن‌ها با کاهش شنوایی همراه است.
- «سمعک برای افراد دارای وزوز همراه با کم‌شنوایی یکی از گزینه‌های اصلی است و با تقویت صداهای بیرونی می‌تواند وزوز را کمتر محسوس کند.»
- تقویت شنوایی یا برنامه مخصوص وزوز؟
- همه افراد برای مدیریت وزوز به برنامه جداگانه Tinnitus Masker نیاز ندارند. در برخی بیماران، همان تقویت مناسب صداهای محیط باعث می‌شود وزوز کمتر جلب توجه کند. در گروه دیگری ممکن است استفاده از یک صدای زمینه کنترل‌شده در کنار تقویت شنوایی مفید باشد. برخی سمعک‌ها دستگاه ترکیبی محسوب می‌شوند و علاوه بر تقویت صدا، امکان تولید صدای آرام و قابل تنظیم را فراهم می‌کنند. NIDCD این Combination Deviceها را یکی از گزینه‌های قابل استفاده برای افراد دارای وزوز همراه با افت شنوایی معرفی می‌کند.
- چه افرادی از سمعک برای وزوز نتیجه بهتری می‌گیرند؟
- بیشترین منطق برای استفاده از سمعک زمانی وجود دارد که فرد علاوه بر وزوز، افت شنوایی داشته باشد و این افت بر توانایی ارتباط یا شنیدن روزانه او اثر گذاشته باشد. در این حالت، حتی اگر وزوز کاملاً حذف نشود، بهتر شدن مکالمه و افزایش صدای محیط می‌تواند میزان آزار ناشی از آن را کاهش دهد. پاسخ به سمعک برای همه افراد یکسان نیست و نمی‌توان قبل از ارزیابی وعده حذف وزوز داد. ASHA نیز بیان می‌کند که سمعکِ مناسب و به‌درستی تنظیم‌شده در برخی افراد می‌تواند وزوز آزاردهنده را کاهش دهد و در صورت نیاز همراه با مولد صدا استفاده شود.
- انتخاب سمعک بر اساس شدت و الگوی کم‌شنوایی
- انتخاب سمعک نباید فقط بر اساس برند، ظاهر یا تبلیغات مربوط به کنترل وزوز انجام شود. آستانه شنوایی، توانایی تشخیص گفتار، شرایط هر دو گوش، محیط کاری و اجتماعی فرد و میزان استفاده روزانه باید در تصمیم‌گیری لحاظ شوند. اگر پس از ارزیابی مشخص شود استفاده از دستگاه مناسب است، هنگام خرید سمعک در شیراز بهتر است علاوه بر مدل دستگاه، امکان تنظیم دقیق، جلسات پیگیری و وجود برنامه‌های قابل شخصی‌سازی برای وزوز نیز بررسی شود. در بسیاری از موارد، یک مدل میان‌رده با تنظیم صحیح می‌تواند از یک دستگاه گران‌قیمت با تنظیم نامناسب نتیجه بهتری ایجاد کند.
- تنظیم سمعک؛ بخش مهم نتیجه درمان
- وجود امکانات پیشرفته به‌تنهایی کافی نیست. ASHA تأکید می‌کند سمعکی که برای کاهش وزوز استفاده می‌شود ممکن است به برنامه‌ریزی اختصاصی متناسب با شرایط فرد نیاز داشته باشد. شدت تقویت صدا، پاسخ فرکانسی و در صورت استفاده از برنامه صوتی، نوع و سطح صدای تولیدشده باید قابل تحمل و متناسب با تجربه بیمار باشند. معمولاً تنظیم اولیه پایان کار نیست. تجربه فرد در خانه، خیابان، محیط کار و سکوت می‌تواند نشان دهد کدام بخش تنظیم نیاز به اصلاح دارد. اگر صدای محیط بیش از حد تیز یا آزاردهنده باشد، استفاده مستمر از سمعک نیز دشوارتر خواهد شد.
- از سمعک برای وزوز چه نتیجه‌ای باید انتظار داشت؟
- هدف واقع‌بینانه این نیست که سمعک در همان روز اول صدای وزوز را برای همیشه حذف کند. بعضی افراد هنگام استفاده از دستگاه کاهش قابل‌توجهی در برجستگی وزوز احساس می‌کنند، در حالی که در برخی دیگر تغییر اصلی در میزان آزار و توجه به صدا اتفاق می‌افتد. اثر سمعک بهتر است در کنار بهبود کیفیت شنیدن سنجیده شود. آیا فرد مکالمات را راحت‌تر دنبال می‌کند؟ آیا در محیط روزمره کمتر به وزوز فکر می‌کند؟ آیا استفاده از دستگاه باعث شده سکوت آزاردهنده کمتر شود؟ این شاخص‌ها برای ارزیابی نتیجه مهم‌تر از انتظار حذف کامل صدا هستند.
- چه زمانی سمعک به‌تنهایی کافی نیست؟
- وزوز می‌تواند علاوه بر شنوایی بر خواب، تمرکز و وضعیت روانی فرد نیز اثر بگذارد. در چنین شرایطی ممکن است استفاده از سمعک فقط یکی از اجزای برنامه مدیریت باشد. روش‌هایی مانند مشاوره، صوت‌درمانی و درمان شناختی رفتاری می‌توانند برای کاهش واکنش منفی و میزان اختلال ناشی از وزوز مطرح شوند. برای افرادی که شب‌ها بیشتر از وزوز آزار می‌بینند نیز دستگاه‌های تولید صدای محیط، صدای طبیعت یا نویز ملایم ممکن است در کنار سایر روش‌ها بررسی شوند. انتخاب روش باید بر اساس شدت علائم و میزان تأثیر وزوز بر زندگی روزمره انجام شود.
- جمع‌بندی؛ سمعک برای کدام وزوز انتخاب منطقی‌تری است؟
- سمعک بیشترین جایگاه را زمانی دارد که وزوز با کاهش شنوایی همراه باشد و افت شنوایی در زندگی روزمره فرد نیز مشکل ایجاد کرده باشد. در این شرایط، تقویت صدای محیط می‌تواند علاوه بر بهتر کردن مکالمه، وزوز را کمتر برجسته کند. با این حال، هیچ دستگاهی را نمی‌توان برای همه افراد به‌عنوان درمان قطعی وزوز معرفی کرد. مسیر منطقی از ارزیابی شنوایی و مشخص کردن علت و الگوی کم‌شنوایی شروع می‌شود؛ سپس در صورت مناسب بودن شرایط، سمعک متناسب با ادیوگرام انتخاب و طی جلسات بعدی تنظیم می‌شود. اگر وزوز با افت ناگهانی شنوایی، اختلاف واضح بین دو گوش، سرگیجه یا ضربان همراه باشد، بررسی علت زمینه‌ای باید قبل از تصمیم نهایی درباره سمعک در اولویت قرار گیرد.
مجله سلامتگوش
وزوز گوش همراه با کم‌شنوایی؛ چه زمانی سمعک می‌تواند کمک‌کننده باشد؟
📅 1405/05/31⏱ ۵ دقیقه مطالعه👁 ۱۴۱ بازدید
وزوز گوش و کم‌شنوایی در بسیاری از افراد همزمان دیده می‌شوند و همین هم‌زمانی می‌تواند باعث شود صدای زنگ، سوت یا همهمه داخل گوش بیشتر جلب توجه کند. وقتی بخشی از صداهای محیط به‌دلیل افت شنوایی کمتر دریافت می‌شوند، وزوز ممکن است در سکوت یا محیط‌های آرام برجسته‌تر احساس شود. در این شرایط، سمعک می‌تواند برای بعضی بیماران علاوه بر بهبود شنیدن، به کاهش میزان توجه به وزوز کمک کند؛ اما قبل از انتخاب دستگاه باید نوع کم‌شنوایی و ویژگی‌های وزوز به‌درستی ارزیابی شوند.